Правила казахского языка
  • Регистрация

Сөйлесу (Диалог)

Диалог — екі не бірнеше адамның кезектесіп сөйлесуі арқылы берілетін ауызекі тілдегі ерекше форма.

Диалог — литературная или театральная форма устного или письменного обмена высказываниями (репликами) между двумя и более людьми.

Диалогта сұрақ / жауап / қарсы сұрақ / сөйлеушілердің көңіл-күйі, реакциясы (сөзбен берілмейтін) болады. Диалогтар қысқа (2-3 сөйлем) және «мазмұнды» яғни ұзын болуы мүмкін.

Диалогта келесі айтылғандар орын алады:

  • Фразаларды, сөйлемдерді аяқтамау;
  • Сөздің орнына қимыл, жест, мимика қолдану;
  • Тек қана ауызекі сөйлеу барысында қолданылатын сөздерді қолдану.

Мысалдар:

  • - Айгерім, ұлттық мұражай туралы қандай пікірдесіз, қандай әсер алдыңыз ? 
    - Қай елде болсын ұлттық мұражайлардың орны ерекше ғой. Себебі, мұражайлар халыққа, сондай-ақ шетелдік қонақтарға тарих, мәдениет туралы, материалдық және рухани құндылықтар туралы танымдық ақпараттар береді. Маған ұлттық мұражай өте ұнады. Мен ұлт тарихына байланысты өзім білмейтін көптеген мәліметтер естідім. 
    - Сіз үшін қандай экспонаттар таңсық болды? 
    - Мен үшін киіз үй және оның ішкі жабдықтары, ұлттық музыкалық аспаптардың түрлері, ұлттық киімдер, зергерлік бұйымдар таңсық болды. 
    - Сіз киіз үйді мұражайдан бірінші рет көрдіңіз бе? 
    - Жоқ, мен киіз үйді бұрын көргенмін. Бірақ мен оның құрылысы, ішкі жабдықтары туралы жақсы білмейді екенмін. Мен киіз үйдің көшпелі өмірге аса ыңғайлы екеніне көз жеткіздім. 
    - Сізді мұражайда тағы не қызықтырды? 
    - Жалпы, қазақ халқының мәдениетінде ерекше әсерлі нәрселер көп. Ұлттық киімдері соншалықты салтанатты. Әйел адамдардың зергерлік бұйымдарын нағыз шеберліктің үлгісі дер едім. 
    - Жақсы, сіздің ұлттық мұражай және қазақ мәдениеті туралы пікірлеріңіз бізді аса қуантады. Сіздің жылы лебізіңізге көп рақмет! 

  • - Кешіріңіз, Алматыға дейін ұшақ неше сағат ұшады?
    - Ұшақ Алматыға дейін 1 сағат 20 минут ұшады.
    - Ұшақ жолда қонады ма?
    - Ұшақ жолда қонбайды.
    - Ұшаққа бір билет бар ма?
    - Сізге қай күнге керек?
    - Маған ақпанның он бесіне, кешкі уақытқа керек.
    - Ақпанның он бесінде Қарағандыдан Алматыға 9Ү 723 рейсі ұшады. Осы ұшаққа билет бар. Аласыз ба?
    - Алматының ауа райы туралы қайдан білуге болады?
    - Ұшақ қонуға бет алғанда стюардесса хабарлайды.
    - Ұшаққа өзіммен бірге неше кг жүк ала аламын?
    - Өзіңізбен бірге 10 кг жүк ала аласыз. Қалған жүгіңізді Алматының жол жүгі бөлімінен аласыз.
    - Менің бірінші рет ұшаққа отыруым еді. Егер ұшақта жүрегім айныса, гигиеналық пакет керек болса, не істеуіме болады?
    - Егер ұшақта жүрегіңіз айныса, стюардессаны шақыруға болады. Ол сізге минералды су мен гигиеналық пакет береді.
    - Ұшақтың билеті неше теңге тұрады?
    - Ұшақтың билеті 15000 теңге тұрады.
    - Ұшаққа отырғызу сағат нешеде басталады?
    - Ұшаққа отырғызу сағат бесте басталады.
    - Билетті қай кассадан ала аламын?
    - Билетті екінші кассадан ала аласыз.
    - Берген мәліметіңізге көп рақмет.
  • - Сәлем. Астанада қандай мұражайлар бар?
    - Қайырлы күн. Елордада көптеген мұражайлар бар. Мысалы: Сәкен Сейфуллин атындағы мұражай, Қазақстан Республикасы тұңғыш елбасының мұражайы, Президент орталығының мұражайы және өнер мұражайы бар.
    - Өнер мұражайы қайда орналасқан?
    - Ол Республика даңғылында орналасқан.
    - Мұражай қашан ашылды?
    - 1980 ж. 2 қазанда ашылған.
    - Көрме дегеніміз не?
    - Көрме - өнер мерекесі.
    - Мұражайда жыл сайын неше көрме ұйымдастырылады?
    - Жыл сайын 50-ден астам көрме ұйымдастырылады.
    - Қандай суретшілердің көрмелері жиі өткізіледі?
    - Алматы қаласынан А.Қазғұлов, Тараздан М.Рахимжанов, Семейден Г.Мақарова, Көкшетаудан Н.Огнеребко сияқты суретшілердің көрмелері өткізіледі.
    - Балаларды өнерге қызықтыру мақсатында қандай көрмелер өткізіледі?
    - "Мен өз қаламды сүйемін", "Менің жанұям", "Жаңа елорданың тустері", "Әрқашан күн сөнбесін" және тағы басқалар.
    - Саған өнер мұражайы ұнайды ма?
    - Иә. Маған ұнайды.

Нравится

Комментарии:

Добавить комментарий

Защитный код
Обновить